Hoe vertelden wij Eva over de dood?

Het overlijden van oom Frans, betekende ook dat we Eva voor het eerst moesten vertellen dat er iemand dood was. Maar hoe vertel je nou kinderen over de dood? Ze is vier en leeft in een sprookjeswereld. Ze is wel veel met de dood bezig, maar dan zegt ze bijvoorbeeld: “Als ik doodga, dan komt mijn prins (Percy) mij weer wakker kussen.” Of dan zegt ze tegen Floris: “Jouw papa leeft niet meer. Als jij doodgaat, dan word ik een reus…” Wat mij betreft maakt ze er iets van waar zij zich prettig bij voelt. Maar ik wil ook graag dat ze weet dat de dood wel serieus is en dat diegene niet meer terugkomt en dat in dit geval mijn tante (en wij ook) verdrietig zijn.

We vertelden dat oom Frans, waarvan ze wist dat hij in het ziekenhuis lag en niet meer beter kon worden, dood was gegaan. Haar eerste reactie was: “Maar dan ga ik hem zo ontzettend missen!” Niet veel later zei ze ook direct dat ze al haar vriendjes in Nederland ook zo enorm mist. Logisch. Daarmee was de kous wel een beetje af. We moeten het bij Eva vaak niet te groot maken. Het was tenslotte al avond en misschien dat ze dan er ‘s nachts niet van kan slapen. Uiteindelijk ging ons gesprek aan tafel nog wel verder, want waar is oom Frans dan nu?

Welk verhaal vertel je?

Zijn lijf gaat in een kist en dan? Wij zijn allebei niet van ‘dan word je een sterretje’ en ook zijn we niet gelovig. Voor ons was het daarom ook even zoeken naar wat ‘ons verhaal’ moest worden. Wat willen we de kinderen meegeven over de dood? Uiteindelijk werd het verhaal eerlijk. ‘Als je doodgaat, dan ga je naar een geheime plek en niemand die weet waar die geheime plek is.’

Daarna hebben we Eva verteld hoe andere mensen erover denken. Dat sommige mensen denken dat je een ster aan de hemel wordt en anderen denken dat je op een mooie plek terecht komt die de hemel heet. Dat sommige mensen denken dat je een engel wordt en anderen weer dat je terugkomt als iemand anders, misschien wel een poes of konijn. Hierdoor kreeg Eva de ruimte om haar eigen fantasie de vrije loop te laten en haar eigen gedachtes hierover te vormen.

“Oom Frans is denk ik op een geheime plek bij de mooiste regenboogwolken.”

Kijken of niet?

Eva vroeg al vrij snel of ze naar oom Frans mocht kijken hoe hij in zijn ‘schatkistje’ (heb je ooit zoiets liefs gehoord?) lag. Gewoon uit nieuwsgierigheid. Wanneer het mogelijk was geweest en mijn moeder en tante hun goedkeuring eraan hadden gegeven, dan hadden we haar wel laten kijken denk ik. Het was alleen niet mogelijk, de kist werd vooraf al gesloten en daarmee was de kous af. Ergens vind ik het niet nodig om kinderen dit te laten zien, aan de andere kant hoort de dood bij het leven… Het is per situatie afhankelijk denk ik.

En nu?

Inmiddels hebben we de mooie, indrukwekkende begrafenis achter de rug waarbij Eva (en ook de rest van de kinderen) zich supergoed hebben gedragen. Eva is wel veel bezig met haar oom. Ze vond de begrafenis zelf heel zielig en heeft ook echt wel door dat ze haar oom niet meer kan zien. Soms is ze ineens uit het niets eventjes in mineur. Ik vroeg haar of ze dan een foto in haar kamertje wilde hebben, zodat ze altijd naar hem kon kijken. Dat vond ze ook niet nodig: “Zet maar een foto op mijn iPad!”

Hebben jullie weleens nagedacht over welk ‘verhaal’ je je kind(eren) meegeeft?

12 Comments

  • 23 april 2015 at 09:12 — Reply

    Poeh, nee dat heb ik nog niet bedacht. Wellicht ook omdat mijn kleine meid nog zo jong is nu..
    Ik weet nog niet hoe ik het zou vertellen… Zelf ben ik ook nog in twijfel wat ik wel of niet geloof en denk haha.

    • Marlieke (Author)
      24 april 2015 at 16:37 — Reply

      Herkenbaar hoor Nicole. Maar die geheime plek, dat vind ik wel mooi om te geloven.

  • 23 april 2015 at 09:16 — Reply

    De dood blijft een lastig onderwerp bij kinderen vind ik, gek is dat eigenlijk, want we vinden ook dat het zo bij het leven hoort.
    Maar ondanks het verdriet, toch mooi opgepakt:).
    (Gecondoleerd ook bij deze)

    • Marlieke (Author)
      24 april 2015 at 16:37 — Reply

      Dank je Barbara… De dood wordt vaak ‘vergeten’

  • 23 april 2015 at 20:59 — Reply

    Gecondoleerd, Marlieke. Jeetje! Ik had nog geen verhaal gelukkig, maar ik vind jouw uitleg prachtig en ook heel eerlijk.

    • Marlieke (Author)
      24 april 2015 at 16:36 — Reply

      Onthoud het, voor over hopelijk een hele lange tijd!!!

  • 24 april 2015 at 08:38 — Reply

    Gecondoleerd Marlieke!
    Mijn oma (waar mijn kleintjes gek op waren) is in januari overleden. Het was inderdaad lastig om zoiets te vertellen, maar kinderen pakken het zo makkelijk op. Ze wilden inderdaad ook naar de schatkamer, waar de schatkist stond. Mijn kleuter was eigenlijk een beetje teleurgesteld dat hij niet in de schatkist mocht kijken, maar ik moest hem wel een keer onder de kist vandaan plukken… Mijn oma zou het fantastisch gevonden hebben!
    Nu zeggen ze regelmatig nog even tussen neus en lippen door dat ze oma zo missen, maar daarna gaat het leven snel weer verder.

    • Marlieke (Author)
      24 april 2015 at 16:36 — Reply

      Precies Pauline, ik denk ook dat mijn oom er om had kunnen schateren! Het is natuurlijk maar net hoe ‘zwaar’ je het maakt voor ze.

  • 24 april 2015 at 09:31 — Reply

    Prachtige geschreven! Het blijft moeilijk. Wat voor de een natuurlijk is, is voor de ander een gebeurtenis waar ze niet meer overheen komen. Ik denk zelf dat het ook wel ligt aan hoe je er zelf mee om gaat. Toen mijn schoonmoeder overleed hebben we Emma wel verteld dat oma een sterretje geworden was. Isis was toen nog niet eens geboren. Het wonderlijke blijft wel dat ze zo af en toe nog naar buiten wil om naar de sterren te kijken, terwijl oma toch al 7 jaar geleden heen is gegaan.

    • Marlieke (Author)
      24 april 2015 at 16:35 — Reply

      Het maakt indruk dat blijkt! En ergens vind ik de sterren ook mooi, alleen het woord ‘sterretje’ zo stom!

  • 24 april 2015 at 14:25 — Reply

    Wat hebben jullie dat mooi gedaan met Eva, wat een schatje is het toch. Fijn dat ze er zo goed mee om kan gaan. sterkte voor jullie allemaal..knuffel!

Laat hier je reactie achter

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

%d bloggers liken dit: